محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

326

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

چون مملكت غرناطه سقوط كرد و طومار دولت اسلامى در اندلس درنورديده شد و ميليونها مسلمان در قبضهء اقتدار اسپانياى مسيحى قرار گرفتند و مسلمانان به مسيحى شدن مجبور شدند و بقاياى امت اندلسى به طوايف موريسكى بدل گرديدند ، محاكم تفتيش در غرناطه نيز براى فعاليت ميدانى گسترده يافت . محاكم تفتيش كه در واقع مشت درشت كليسا بودند دو كار اساسى داشتند : دينى و سياسى . يعنى به نام دين به هدفهاى سياسى رسيدن . هدف سياسى دولت اسپانيا در درجهء اول در بند كشيدن امت اندلس و فناى اسلام و در پى آن نابود ساختن خصايص نژادى و اجتماعى آنان و منحل كردن ايشان در يك جامعهء مسيحى بود . دولت اسپانيا براى دست يافتن به هدف خود منتظر گذشت زمان و تطورات تاريخى نماند . بلكه به الهام و تحت فشار كليسا در اين كار تعجيل ورزيد و راه مبالغه و اسراف در پيش گرفت و بر مصائب موريسكيها يا اعراب مسيحى شده به نحو فاجعه‌آميزى درافزود و هم بر سياست اسپانيا در طول تاريخ مهر ننگ و عار زد . از سال 1499 كه مقرر شد مسلمانان مملكت غرناطه مسيحى شوند محاكم تفتيش در آنجا به كار آغاز نمودند . با آنكه شمار كثيرى از مسلمانان دين جديد را پذيرفته بودند ولى همواره مورد سوءظن بودند و مسيحيان آنان را به ديدهء منافق مىنگريستند . يكى از مورخين اسپانيائى كه خود نزديك به همان عصر مىزيسته است و در ميان موريسكيها مدتى به سر برده است چنين مىگويد : « مسلمانان از دين جديد احساس ملالت مىكنند روزهاى يك‌شنبه اگر به مراسم قداس مىروند از باب مراعات عرف و هماهنگى با نظام است نه از روى ايمان ، به هنگام اعتراف هرگز حقايق را بر زبان نمىآورند . در روزهاى جمعه در خانه مىمانند و غسل مىكنند و در خانه‌ها را مىبندند و نماز مىگزارند و در روزهاى يك‌شنبه كار مىكنند . چون فرزندانشان به خانه بازمىگردند در نهان آنان را با آب گرم شستشو مىدهند و آنان را به نامهاى عربى مىخوانند . در مراسم ازدواج پس از آنكه عروس از كليسا - بعد از بركت يافتن - به خانه بازگرديد جامه‌هاى به شيوهء مسيحى را از تنش بيرون مىكنند و بر آنها جامه‌هاى عربى